6.Sınıf Kök Yaprak Gösterimi Konu Anlatımı

6. Sınıf Matematik – Kök Yaprak Gösterimi | OrtaCool

⭐ Veri grubundaki tüm verileri kaybetmeden dağılımı görme ⭐

✏️ 1. Kök-Yaprak Gösterimi Nedir?

Kök-yaprak grafiği, bir veri setindeki (sayı grubundaki) tüm verileri kaybetmeden, onların şeklini (dağılımını) görmemizi sağlayan pratik bir yöntemdir.

📌 Kök ve Yaprak Nedir?
• Kök: Birler basamağı dışında kalan basamaklar
• Yaprak: Sayının en küçük basamağı (birler basamağı)
Kural: Birler basamağı yaprağı oluşturur, diğer basamaklar kökü oluşturur.

📌 Adım 1: Verileri Sıralama

Verilen sayıları küçükten büyüğe doğru sıralayın.

Örnek: 85, 72, 88, 60, 93, 72, 81, 65, 90, 78
Sıralı: 60, 65, 72, 72, 78, 81, 85, 88, 90, 93

📌 Adım 2: Kökleri Belirleme

Sayıların onlar basamağını (kökleri) belirleyin. Tüm kökleri, bir çizginin sol tarafına, küçükten büyüğe doğru ve tekrarsız şekilde listeleyin.

Kökler: 6, 7, 8, 9

📌 Adım 3: Yaprakları Ekleme

Her bir sayının birler basamağını (yaprağını), ait olduğu kökün sağ tarafına yazın. Yapraklar küçükten büyüğe sıralanmalıdır.

Yapraklar:
6 | 0, 5
7 | 2, 2, 8
8 | 1, 5, 8
9 | 0, 3

📌 Adım 4: Anahtar (Gösterge) Ekleme

Grafiğin nasıl okunacağını açıklayan bir anahtar ekleyin.

Anahtar: 7 | 2, 72 anlamına gelir.

📝 Örnek Uygulama

Bir sınıftaki 10 öğrencinin matematik sınavından aldığı notlar: 85, 72, 88, 60, 93, 72, 81, 65, 90, 78

Kök (Onlar Basamağı)	Yaprak (Birler Basamağı)
6	0, 5
7	2, 2, 8
8	1, 5, 8
9	0, 3

Anahtar: 7 | 2 = 72 anlamına gelir.

✏️ 4. Grafikten Çıkarım Yapma

Kök-yaprak grafiği sayesinde veriler hakkında hızlıca şu bilgilere ulaşabiliriz:

• En Küçük ve En Büyük Değer: Grafiğin ilk satırındaki ilk yaprak (en küçük) ve son satırındaki son yaprak (en büyük) değerlerdir. (Örnekte: 60 ve 93)
• Verilerin Yoğunlaştığı Yer: En uzun yaprak sırasına bakılarak verilerin hangi aralıkta toplandığı görülebilir. (Örnekte: Notların çoğunun 70’li ve 80’li puanlarda yoğunlaştığı görülüyor.)
• Tekrar Eden Değerler (Mod): Bir kökte tekrar eden yapraklar, o sayının tekrarlandığını gösterir. (Örnekte: 72 iki kez tekrar etmiştir.)

📌 ÖZET

Kök-Yaprak Gösterimi Oluşturma Adımları:
1. Verileri küçükten büyüğe sırala.
2. Kökleri (onlar basamağı) belirle ve sola yaz.
3. Yaprakları (birler basamağı) sağa ekle, sırala.
4. Anahtar (gösterge) ekle.

Grafikten Çıkarımlar:
• En küçük/en büyük değer • Verilerin yoğunlaştığı aralık • Tekrar eden değerler (mod)

🧪 Hadi Pekiştirelim! (Cevaba tıkla)

1. 24, 35, 42, 56, 61 veri grubunun kök-yaprak gösteriminde kökler aşağıdakilerden hangisidir?

A) 2,3,4,5

B) 4,5,2,6,1

C) 24,35,42,56,61

D) 2,3,4,5,6

2. Bir kök-yaprak gösteriminde 4 | 2, 5, 8 ifadesinde hangi sayılar vardır?

A) 4, 2, 5, 8

B) 42, 45, 48

C) 24, 54, 84

D) 2, 5, 8

3. Aşağıdaki kök-yaprak gösteriminde hangi sayı en büyüktür?
5 | 1, 3
6 | 0, 2, 4
7 | 5, 7
8 | 2

A) 77

B) 82

C) 85

D) 86

4. 2 | 3, 8 ve 3 | 0, 2, 4, 6, 8 kök-yaprak gösteriminde verilerin kaç tanesi 30 ile 39 arasındadır?

A) 3

B) 4

C) 5

D) 6

📋

Kök Yaprak Gösterimi Özet:
• Kök: Onlar basamağı (grafiğin sol tarafı)
• Yaprak: Birler basamağı (grafiğin sağ tarafı)
• Oluşturma: Sırala → Kökleri belirle → Yaprakları ekle → Anahtar ekle
• Çıkarım: En küçük/büyük değer, yoğunlaşma aralığı, tekrar eden değerler.